Interpretacja wiersza
Nie jest łatwo napisać interpretację wiersza. Choćby dlatego, że nie każdy potrafi na podstawie często abstrakcyjnego opisu jakiejś sytuacji sformułować sensowną odpowiedź na pytanie „co poeta miał na myśli?”.
Jednak nie jest to niemożliwe. Przejdźmy teraz do podstaw, czyli zdefiniowania kilku trudnych słów:
- bohater liryczny – bohater występujący w wierszu,
- podmiot liryczny – ten, kto opisuje, opowiada w wierszu,
- sytuacja liryczna – sytuacja w jakiej znalazł się bohater wiersza,
- liryka bezpośrednia – jeśli podmiot liryczny wypowiada się w I os. i jest bohaterem tego wiersza (wypowiedzi typu: ja byłem, ja widziałem, ja zrobiłem itp.),
- liryka pośrednia – gdy podmiot liryczny jest ukryty i opisuje coś czego był świadkiem, jednak nie ujawnia się poprzez konkretną wypowiedź „ja”,
- liryka wizyjna – jeśli sytuacją jest sen albo wizje przyszłości.
W celu interpretacji wiersza możesz posłużyć się pewnym schematem. Poniższy, został zaczerpnięty z „Jak napisać interpretację (nie tylko) współczesnego wiersza?” autorstwa Jerzego Kowalewskiego (s. 28-32).
Schemat interpretacji wiersza:
- Wstęp – odpowiada na pytania: kto jest autorem wiersza? Kiedy wiersz powstał? Z jakiego tomiku pochodzi? Dlaczego wybrałem właśnie ten wiersz?
- Tytuł – co sugeruje tytuł? Jaki będzie temat wiersza na jego podstawie? Do jakich motywów (antycznych, biblijnych, literackich) się odwołuje? Napisz o nich.
- Jeśli jest refren – o czym on mówi?
- Jak wiersz jest zbudowany? Ile ma wersów, zwrotek?
- Jaka jest sytuacja liryczna wiersza?
- Kto jest podmiotem lirycznym?
- Kim są bohaterowie?
- Jaką atmosferę wiersza tworzą epitety? Można je pogrupować.
- Jakie środki stylistyczne służyły do przekazania tezy wiersza? Analiza środków stylistycznych. Jaka jest ich funkcja w wierszu?
- Budowa wersyfikacyjna wiersza. Co ona daje?
- Czego nie ma w wierszu? Dlaczego? (np. środków stylistycznych)
- Czy wiersz jest spójnie zbudowany? Czy wszystkie jego elementy łączą wiersza łączą się ze sobą harmonijnie? Jeśli nie to dlaczego?
- Kontekst historyczno-literacki. Kiedy wiersz powstał? Co się wtedy działo, co mogło mieć związek z jego treścią? Jakie inne podobne wiersze napisał autor?
- Moja ocena wiersza – czy podobał mi się i dlaczego?
|