Strona główna Edukacja Biogram: Jak napisać biogram?

Biogram: Jak napisać biogram?

PODZIEL SIĘ

Dowiedz się czym jest biogram, jak go napisać, jaki zastosować układ elementów.

Biogram

Biogram to zwięzły życiorys, umieszczony np. w encyklopedii, słowniku, leksykonie. Zawiera podstawowe informacje o życiu, dokonaniach i twórczości przedstawianej osoby. Może być zamieszczany także na „skrzydełkach” książek. Biogramowi może towarzyszyć zdjęcie prezentowanej osoby.

Wskazówki

  • Biogram jest pisany w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Najczęściej w czasie przeszłym – mieszkał, studiował;

  • Fakty przedstawia się w porządku chronologicznym. Jeżeli pomijane jest szczegółowe datowanie zdarzeń, należy użyć określeń przybliżających, np. „w tym czasie”, „w czasie wojny” itp.;

  • Tytuły ważniejszych prac, np. dzieł naukowych, literackich, artystycznych czy ról aktorskich, powinny być wymienione w toku życiorysu i powiązane z jego przebiegiem, a nie wyodrębnione w rodzaj bibliograficznego zestawienia;

  • Biogram zwykle przedstawia sylwetkę osoby zmarłej, ale może także informować o żyjących.

Biogram

Układ

  1. Imię i nazwisko;

  2. Dzień, miesiąc i miejsce urodzenia;

  3. Wykształcenie;

  4. Działalność zawodowa i społeczna, członkostwo w organizacjach i stowarzyszeniach;

  5. Publikacje;

  6. Odznaczenia, nagrody;

  7. Informacje o rodzinie;

  8. Dokładna data i miejsce śmierci oraz ewentualnie miejsce pochówku.

Przykład

źródło: http://staropolska.pl/renesans/jan_kochanowski/biogram.html

Biogram – przykład

JAN KOCHANOWSKI

Banałem jest właściwie stwierdzenie, że był najwybitniejszym pisarzem polskiego renesansu, a także największym polskim poetą przed Mickiewiczem. Choć napisano o nim całą bibliotekę książek oraz wiele artykułów, to jednak wiele jest w biografii Kochanowskiego luk i niejasności. Urodził się około 1530 roku w Sycynie w ziemi radomskiej. Nieznane są fakty z lat jego młodości. W 1544 roku immatrykulował się w Akademii Krakowskiej. Nie wiemy, jak długo tutaj studiował. Być może studiował także w Lipsku lub Wittenberdze, choć jego nazwiska nie znaleziono w metrykach tamtejszych uniwersytetów. W 1552 roku (może już rok wcześniej) po raz pierwszy przybył do stolicy Prus Książęcych Królewca (wróci tutaj jeszcze na przełomie lat 1555 i 1556, zapisując się na uniwersytet). Kilkakrotnie wyjeżdżał do Włoch (studiował w Padwie, zwiedził Rzym i Neapol), zrobił kilkumiesięczny wypad do Francji. Jego studia padewskie, choć nie uwieńczone żadnym stopniem akademickim, przyniosły mu rozległą erudycję w zakresie znajomości języków klasycznych, poetyki, retoryki i filozofii.

Pierwszym utworem Kochanowskiego, który potrafimy dzisiaj dokładnie datować, jest łacińskie epitafium poświęcone Erazmowi Kretkowskiemu, wyryte na nagrobku w padewskiej bazylice św. Antoniego. W 1559 roku poeta na dobre wraca do kraju. W odpisach krążą już jego pierwsze utwory łacińskie i polskie.

Kochanowski znalazł się w kręgu mecenatu magnackiego (Firlejów, Radziwiłłów, Tarnowskich, Tęczyńskich). Zdecydował się na karierę dworską, wiążąc swoje ówczesne życie z dwoma wybitnymi dostojnikami: Piotrem Myszkowskim i Filipem Padniewskim. W latach sześćdziesiątych ukazuje się poemat Zuzanna, oparty na opowieści biblijnej, z dołączoną pieśnią Czego chcesz od nas, Panie, za twe hojne dary. Kochanowski wydaje także dwa poematy polityczne, zatytułowane Zgoda i Satyr albo dziki mąż, a także prawdopodobnie pisze utwór prozatorski O Czechu i Lechu historyja naganiona. W 1564 roku trafia do rąk czytelników poemat heroikomiczny Szachy.

Pod koniec lat pięćdziesiątych szesnastego stulecia osiedlił się Kochanowski w Czarnolesie, zrywając z dworem. W 1575 roku poślubił Dorotę Podlodowską. W tym okresie na plan pierwszy wysuwęła się praca literacka i życie rodzinne. W 1578 roku wystawiono Odprawę posłów greckich, a w rok później ukazało się pierwsze wydanie Psałterza Dawidowego. W 1580 roku opublikowano Treny oraz zbiór ód łacińskich, a w 1584 tom utworów łacińskich oraz Fraszki. W 1586 roku, już po śmierci poety, jego przyjaciel i wydawca, Jan Januszowski drukuje Pieśni.

W sierpniu 1584 roku w Lublinie zaskoczyła Kochanowskiego nagła śmierć. Przyczyną był prawdopodobnie udar mózgowy. Współcześni byli świadomi, że wraz ze śmiercią Kochanowskiego zakończyła się pewna epoka w literaturze polskiego renesansu. Opłakiwali go Sebastian Fabian Klonowic, Andrzej Trzecieski i Kasper Miaskowski.

Opracował Dariusz Rott

Zobacz więcej informacji na stronie Polskiego Słownika Biograficznego: http://www.psb.pan.krakow.pl (strona dla autorów haseł > wskazówki dla autorów haseł i wykaz skrótów PSB).

Komentarze

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here